5 boeken die startups moeten lezen (plus 2 podcasts)

Een van de lastigste dingen als startup is dat je altijd te weinig mensen, te weinig tijd en te weinig geld hebt. Je kunt geen consultant inhuren om dingen voor je uit te zoeken. Daarom geven we je hier de top 5 van boeken die je moet lezen als je met een startup bezig bent. Of in ieder geval de summary 😉.

  1. Getting things done van David Allen
  2. Team roles at work van Belbin
  3. Getting to plan B van John W. Mullins en Randy Komisar
  4. Competing against luck van Taddy Hall Clayton M. Christensen David S. Duncan
  5. The 7 habits of highly effective people van Stephen R. Covey

Voor onderweg: Entrepeneurial thought leaders podcast. Of The Energy Gang podcast, over duurzame energie in de USA. Met iedere maand een aflevering van ‘Watt it takes’, waarin een succesvolle entrepreneur in duurzame energie wordt geïnterviewd.

Bron: startup coach Frans Nauta.

People Analytics: de ‘Mensch’ als datapunt, een asset, een algoritme!

Op maandagochtend rijd ik, samen met Savannah, richting Oosterwolde waar het prachtige pand van Biosintrum onze trainingslocatie van vandaag is. De enthousiaste Barista wacht ons op met een kop koffie en een spontane uitleg over het pand, dat voor meer dan 80% uit biobased materiaal bestaat.

Biosintrum Oosterwolde

Met zicht op de energie opwekkende zonneweide kan de ochtend al niet meer stuk en zetten we alles klaar voor een workshop People Analytics voor de cleantech startups van het Bestart programma. We hebben er zin in, onze data gedreven kijk op mensen slaat bij ‘Tech People’ natuurlijkerwijs sneller aan. De mysterieuze ‘mensch’ als een te bestuderen en vooral voorspelbaar object, een wetenschappelijk te meten asset, bestaande uit data punten die je in een algoritme kan verwerken. De ‘Mensch’ ook wel Human Capital genoemd. Met als thema van vanochtend: ‘Hoe stel je op basis van data een Top Team samen en maximaliseer je de bedrijfsresultaten?’.

Binnen de onderwijs-, zorg- of publieke sector valt deze data gedreven ‘kijk op mensen’ niet altijd even lekker omdat het daar geldende adagium ‘iedereen heeft waarde en talent’ voorspelbaar sterker heerst. Ik ontken ook niet dat iedereen waardevol is. Onderscheid maken op basis van o.a. IQ, persoonlijkheid en performance stuit sommige mensen van nature meer tegen de borst, want ‘we zijn toch allemaal gelijk en doen ons best’. Tja, dat is ook zo. Maar is dat wellicht juist een argument voor de ‘menselijke maat’ … dat we wezenlijk van elkaar kunnen verschillen, dat we divers van karakter zijn en een ‘one size fits all’ niet meer van deze tijd is.

Van Minimum Viable Team (MVT) naar High Performing Team

High Performing Teams tonen veel gelijkenis met startups. Initiatiefrijke, geobsedeerde, passievolle mensen, met een niet te stoppen energie, een meer dan gemiddeld doorzettingsvermogen en het lef hun eigen leven en ideeën vorm te geven. Als het goed gaat creëren ze banen en veranderen ze de wereld zelfs een beetje ten goede.

Toxic People Be aware

Mijn inschatting bleek te kloppen. Zonder dat de startups verontwaardigd zijn, kunnen we het direct hebben over mensen als data punten, meetbare eenheden te duiden als talent, ‘toxic people’, ‘mavericks en ‘geniuses’, datapunten die minder voorkomen of schaars zijn. Er komen vragen over wat te doen als je zelf niet zo veel met ‘mensen’ hebt en meer energie haalt uit het optimaliseren van je product. Hoe ontwikkelbaar is sociaal onwenselijk gedrag eigenlijk? Kan je ‘out of character’ handelen? Of is het tijd je te realiseren dat je Minimum Viable Team (MVT) alleen met een ander type mens naar de next level te brengen is? Een andere focus, een andere persoonlijkheid. Toch maar open staan voor de in jouw ogen overdreven, luidruchtige en veel te optimistische doch effectieve accountmanager, die voor jou de markt gaat veroveren en zorgt voor snellere groei. Waarbij ook Steve Jobs, niet geheel toevallig, voorbijkomt als iemand die ondanks of juist dankzij zijn ‘dark side personality’ succesvol werd.

Persoonlijk gezien is dit mijn vakinhoudelijke passie, de extremen, ‘de toppers on the light side’ en ‘de extremes on the dark side’, helemaal omdat deze wat meer zeldzame groep mensen de ingrediënten vormen van high performing teams.

Persoonlijkheid als voorspeller van gedrag, voorkeuren en besluiten

Gezicht in matrix

Ik houd ervan om mensen te laten ervaren hoe persoonlijkheid werkt en dat je afhankelijk van je karakter voorspelbare voorkeuren hebt, die tot voorspelbaar gedrag, besluiten en dus outcomes leidt. In de marketing wordt People Analytics niet voor niets genoemd als voorspeller van ‘who will click and who will buy’ en hoe je daar slim op inspeelt en je omzet verhoogt. Dus starten we met het ervaren van individuele verschillen met als focus business outcomes. Ook deze groep ervaart de natuurlijke spanning tussen karakters, ‘competing values’. Wederom laat niemand zich overtuigen en houdt standvastig vast aan de eigen overtuiging wat het allerbelangrijkste is voor een succesvol bedrijf, een standvastige focus die ontstaat en voorspelbaar is vanuit je persoonlijkheid en karakter.

En dat …. terwijl we nog niet eens hoeven ‘te vechten’ of besluiten hoeven te nemen over budget, tijd of mensen.

Hoe persoonlijkheid de bedrijfsresultaten beïnvloedt

Conflicten komen in elke startup voor, gemiddeld 321 per jaar! Beter dat je dan vooraf snapt wat de ander drijft dan pas op moment suprême te ontdekken dat je wezenlijk van mening verschilt over de toekomst en focus van je startup, wat veelal leidt tot juridisch getouwtrek en vertraging in het opschalen. Daarom geef ik de groep inzicht in het Corporate Identity Model ©, een door People & Analytics ontwikkeld model wat een dieper inzicht geeft in de verbanden tussen persoonlijkheid en bedrijfsresultaten.

Corporate Identity Model - copyright Geertje Dam People and Analytics

Nu de kennis rondom persoonlijkheid, IQ en hoe dat zijn effect heeft op de bedrijfsresultaten wat inzinkt, komen we tot wezenlijke vragen zoals, ben je als ‘techie’ of ‘super geek’ eigenlijk wel in staat om snelle groei te realiseren? Wie begin je aan te nemen, wat natuurlijk start met het kennen van je eigen team en haar risico’s. Hoor jij ook tot de meer zeldzame groep ‘High Performers’? Of de verontrustende gedachte dat je misschien wel mensen aanneemt die niet dezelfde passie voor je (product)idee hebben. Kan je van tevoren eigenlijk weten of iemand je gedachtegoed ‘steelt’ en dus onbetrouwbaar of sneaky is? Wat als je iemand aanneemt die zo stressgevoelig is dat het hele team opgefokt raakt en er kostbare tijd en executiekracht verloren gaat door onterechte zorgen en paniek? Terechte vragen die allemaal verklaard kunnen worden vanuit het Corporate Identity Model © wat we met elkaar bespreken.

Na wat voorbeelden uit mijn dagelijkse praktijk, wordt de nieuwsgierigheid naar het door People & Analytics ontwikkelde algoritme waarbij je, voorspelbaar en voorschrijvend (prescriptive analytics), een topteam kan samenstellen steeds groter. Ingrediënten ontdekt na het jarenlang volgen en onderzoeken van duizenden startup teams, in de health-, finance- en energiewereld. Ingrediënten voor een wetmatigheid die voorspelbaar succes geeft. Zonder alle ingrediënten van de formule te verraden zijn de meesten toch verbaasd over de verassende samenstelling. Deze lijkt wellicht ook niet helemaal logisch te verklaren, waarbij je merkt dat ook deze groep met name tegen de eigen (onterechte) aannames over top teams aanloopt.

De conclusie van vanochtend is dan ook, dat het vooraf verzamelen van data over mensen niet alleen interessant is maar ook een strategisch voordeel geeft die ‘within reach’ en betaalbaar is voor startups. Een wereld met steeds complexere problematiek die steeds makkelijker te vatten, begrijpen en te beïnvloeden is aan de hand van datapunten. Het samenstellen van high performing teams is maar een van de toepassingen.

Geertje Dam

“Gain Insights, predict future actions and anticipate”

People & Analytics
Martinikerkhof 9
9712 JG Groningen
geertje@peopleandanalytics.nl

peopleandanalytics.nl

Read my long posts and check out People & Analytics themes, High Performance, Composing All Star Teams

Blog: Design thinking in het kort

“Life is too short to build something nobody wants.”

Daarom is het slim om design thinking toe te passen voor het oplossen van problemen. Ik had het genoegen een workshop design thinking te verzorgen voor de startups die dit jaar deelnemen aan het ontwikkelprogramma van BeStart.

Design thinking is een methode om gestructureerd en creatief samen oplossingen te bedenken die werken. Het creatieve proces is iets dat je aan kunt leren. Met de design thinking methode wordt er aan die creativiteit ook nog structuur aangebracht. Een gouden combinatie van werken met je linker hersenhelft én rechter hersenhelft. Door die combinatie is de kans op een succesvolle oplossing groot. Door stap voor stap alle onderdelen langs te gaan weet je aan het einde zeker of het een succes is of dat je zaken moet aanpassen of dat je beter kunt stoppen. Niet fijn om te ontdekken dat je oplossing geen succes is, wel fijn dat je er op tijd achter komt.

Uitgangspunten van design thinking

Design thinking is gebaseerd op een aantal uitgangspunten. Zet de eindgebruikers centraal. Leef je in. In de eindgebruikers, in je stakeholders en in de context. Werk samen, bundel kennis en expertise, durf te doen, doe meer dan dat je denkt, en test zo snel en zo vaak als mogelijk is.
Het proces van design thinking bestaat uit vijf fasen.

  1. Empathie
  2. Het probleem definiëren
  3. Ideeën genereren
  4. Prototype maken
  5. De oplossing testen

Empathie, het zoeken naar empathie, voor alle betrokkenen bij het probleem. Dat gaat van interviews tot veldonderzoek, tot observeren. Alles om de mindset, behoeften en het gedrag te begrijpen. Je moet je volledig inleven.

Op basis van deze input kun je een heldere definitie van het probleem dat je gaat oplossen formuleren. Wat is nou het echte probleem? Dit probleem formuleer je vanuit de mens.

Als duidelijk is welk probleem er opgelost moet worden ga je brainstormen: zoveel mogelijk oplossingen bedenken. Niks is te gek. Massa is het doel.

Uiteindelijk is er een oplossing die de beste lijkt. Hier maak je een prototype van: iets waarmee je zo snel mogelijk en zo makkelijk mogelijk de oplossing kunt testen bij de eindgebruikers.

Het testen bij de eindgebruiker is heel belangrijk. Daarna weet je of je een succesvolle oplossing hebt, of dat je wat geleerd hebt.

Tools voor design thinking

Uittekenen

Voor al deze stappen zijn er tools die je kunt inzetten. Bij tools kun je denken aan een stakeholdermap, persona’s, anologie, cardsorting, … er zijn er teveel om op te noemen. Zo kun je voor elke situatie de juiste tool inzetten. Hier vind je een handige toolset: http://www.designkit.org/methods#filter

Tijdens mijn werk pas ik design thinking met name toe als design sprint. Het woord sprint zegt het eigenlijk al: design thinking in het kort. Meestal toegepast in vijf dagen waarbij je als team vijf dagen volledig gefocust de vijf fasen van het design thinking doorgaat. Het team is samengesteld op basis van de kennis en expertise. Aan het einde zorgen we dat er vijf mensen uit de doelgroep klaarstaan zodat we hen onze oplossing kunnen voorleggen. Hiervoor hebben wij een speciale bus laten maken waarvan de bak is ingericht als huiskamer, waar deelnemers zich meteen op hun gemak voelen. Of wij vinden dat design thinking werkt? Onze creatief directeur schreef er dit stuk over.

Workshop design thinking bij BeStart

Ik vond het geweldig deze workshop bij BeStart te geven. We zijn in vogelvlucht door de methode van design thinking heen gelopen en hebben een aantal oefeningen gedaan.

Een leuke praktische tool die we kort toepasten was de pre-mortem. Een korte methode van slechts vijf minuten waarbij iedereen zich voorstelt: de start-up is een totale mislukking geworden. Iedereen schrijft voor zichzelf op post-its hoe dat kwam. Eén van de zaken die naar voren kwam was bijvoorbeeld ‘Onenigheid met mijn compagnon’. Een terechte zorg, want falen van een startup door ruzie tussen de compagnons komt vaker voor dan je zou denken. Toch een ander beeld bij de oplossingsrichting. Of de één vindt dat hij meer doet dan de ander, of de partner van een van de compagnons vindt dat er nou maar eens gewoon een baan van negen tot vijf gezocht moet worden. Door het daar van tevoren regelmatig over te hebben, volgen er wellicht al oplossingen voordat het problemen kan veroorzaken.

Daarnaast hebben we kort geoefend met pitchen. Door met de eindgebruikers en stakeholders te praten leer je steeds beter te formuleren. Je kan nog zo’n geweldig product hebben, als je het niet op de juiste manier kan vertellen, zodat men snapt hoe geweldig het is, sla je nog mis. Daarvoor is het ook belangrijk dat je je kunt inleven in je doelgroep en stakeholders.

Een andere vraag waar een aantal deelnemers mee bezig zijn is: ik heb wel een oplossing bedacht, maar heb ik het probleem van de klant eigenlijk wel helder voor ogen? Wat is precies de waarde die ik ga leveren? Is mijn oplossing wel scherp genoeg of moet ik een aanpassing doen waardoor het product nog beter aansluit? Ook bij deze vraag kan design thinking helpen. Het is een flexibele, iteratieve methode, waar je niet van voren naar achter doorheen hoeft. De startups kunnen ervoor kiezen om onderdelen van hun oplossing zo snel mogelijk te testen óf om nog een keer de empathie fase in te gaan om meer te weten te komen over het daadwerkelijke probleem.

Ik ben benieuwd hoe het de BeStart startups vergaat. Het is in ieder geval een zeer ambitieuze groep mensen met mooie innovatieve oplossingen. Ik hoop ze binnenkort allemaal in real life tegen te komen!

Over Mireille Stomp

Mireille Stomp werkt als communicatie concepter en strateeg bij theFactor.e. Heb je nog vragen of wil je meer weten over design thinking? Neem contact met haar op via m.stomp@tfe.nl.

Interview: steviger aan tafel met investeerders door startup valuation

Als startups om tafel gaan met investeerders, gebeurt er vaak iets wonderlijks. In plaats van aan te geven hoeveel hun aandelen waard zijn, vragen ze de investeerder hoeveel hun aandelen waard zijn. Daarmee leg je als startup de waardebepaling van je bedrijf in handen van een partij die duidelijk andere belangen heeft dan jij. Niet handig, maar je kunt niet anders als je met je rug tegen de muur staat. Toch?

Joachim Blazer, die zelf met zijn vijfde startup bezig is, verbaasde zich over deze dynamiek en besloot zich in startup valuation te specialiseren. Inmiddels gaat zijn boek ‘The #1 Guide to Startup Valuation’ als warme broodjes over de toonbank. Verder geeft hij les aan startups om hen te helpen meer waar voor hun geld (of eigenlijk meer geld voor hun waar) te krijgen en geeft individueel advies. We mochten heb dit jaar voor de tweede keer als gastdocent bij BeStart verwelkomen en stelden hem gelijk een paar vragen over startup valuation.

Wat is startup valuation?

‘Startup valuation is het bepalen van de waarde van je bedrijf. Als je geld wilt ophalen bij een investeerder is het belangrijk dat je weet welke waarde je bedrijf precies heeft. Want de investeerder geeft jou niet zomaar geld. In ruil voor de investering krijgt hij een deel van jouw bedrijf terug in de vorm van aandelen. Startup valuation zorgt ervoor dat je niet meer aandelen verkoopt dan noodzakelijk. Omdat je op een rationele manier hebt bepaald wat de waarde van je bedrijf is, zit je stevig onderlegd aan tafel als je de onderhandelingen ingaat.’

Aandelen in ruil voor een investering
Aandelen in ruil voor de investering

Wat was voor jou de aanleiding om een boek over startup valuation te schrijven?

‘Investeerders hebben hun eigen taaltje en willen je graag doen geloven dat startup waardering een kwestie van handjeklap is – “Het is een kunst, geen wetenschap”. Dit is volstrekte onzin, want je kunt de waarde van je startup op een rationele manier bepalen. Alleen probeer daar een investeerder maar eens van te overtuigen. Toen ik hier steeds vaker mee te maken kreeg, ontdekte ik dat de literatuur hierover een braakliggend terrein was. Daar verbaasde ik me over en toen ben ik zelf maar gaan schrijven. In mijn boekje beschrijf ik hoe je in 12 stappen tot een rationele inschatting van de waarde van je bedrijf komt. Het boekje is een handige manier om kennis over te dragen, maar ik vind het ook leuk om er les over te geven en er individuele startups over te adviseren.’

Waarom is startup valuation belangrijk?

‘Startup valuation zorgt ervoor dat je bedrijf op de juiste waarde wordt geschat. Stel je voor. Je hebt 1,5 miljoen nodig om je productlijn uit te rollen en je gaat zakendoen met een investeerder. Deze geeft op de term sheet aan dat 1,5 miljoen overeenkomt met 30% van jouw bedrijf. Daarmee komt de waarde van jouw bedrijf op 5 miljoen uit. Maar wat nou als de waarde van jouw bedrijf eigenlijk 7,5 miljoen is? Dan komt 1,5 miljoen overeen met 20% van je bedrijf en geef je de investeerder dus zomaar 10% teveel van je aandelen weg.’

Als je een investering van 1,5 miljoen wilt ophalen op een waardering van 7,5 miljoen dan krijgt de investeerder 20% van je aandelen.

Waarom is het erg als de waarde van je startup te laag wordt ingeschat?

‘Het gaat over hele grote belangen. Hoe meer je startup waard is, hoe minder aandelen je hoeft uit te geven om je financiering rond te krijgen en hoe meer je dus zelf aan het stuur blijft staan. Bovendien kan er een moment komen waarop jij jouw eigen aandelen in het bedrijf weer wilt verkopen. Dodelijk zonde als je er dan minder over hebt omdat je in het verleden een slechte deal hebt gesloten.’

Hoe komt het dat startups vaak te laag worden ingeschat?

‘Als jij aan je klant vraagt hoeveel hij voor jouw product wil betalen, dan zal hij uiteraard een lagere prijs neerleggen dan jij in gedachten had. Al helemaal als je het aan een investeringsmaatschappij vraagt, die als enige doel heeft om geld aan jou te verdienen.

Ga je als startup op voor financiering, dan kom je met professionele partijen om tafel, die dag in dag uit met dit soort onderhandelingen bezig zijn. Natuurlijk zullen ze proberen om zoveel mogelijk aandelen terug te krijgen voor hun investering. Omdat jij als startup dit soort trajecten één, hooguit twee keer, in je leven aflegt, is het lastig om de beste deal eruit te slepen. Zeker als je je financiering gisteren al nodig had.’

Verdienmodel van investeringsmaatschappijen.

Hoe zorg je als startup dat je de beste deal krijgt?

‘Daar is geen pasklaar antwoord voor, maar er zijn wel een aantal factoren waar je rekening mee moet houden.

  • Zorg dat je 6 tot 9 maanden voordat je geld nodig hebt al begint met je startup waardering. Op die manier sta je niet met je rug tegen de muur als je aan de onderhandelingen begint. In de praktijk zie ik dat 95% van de startups pas met startup waardering aan de gang gaat als ze op het punt staan om de handtekening bij de investeerder te zetten. Dat is te laat.
  • Ga goed voorbereid de gesprekken met je investeerder in. Bepaal niet alleen vooraf welk bedrag je wilt ophalen, maar vooral ook hoeveel aandelen je in ruil voor dit bedrag wilt verkopen en (heel belangrijk), hoe je dit met argumentatie kunt onderbouwen.
  • Schakel eventueel een adviseur in die je kan helpen met je startup waardering.’

Hoe lang ben je met startup valuation bezig, als je het zelf wilt doen?

‘Dat hangt ervan af wat voor bedrijf je hebt en hoe handig je met de cijfers bent. Een paar uur ben je er zeker wel mee bezig. In een consultancy setting plan ik er zelf 2 keer anderhalf uur voor in, exclusief het uitzoekwerk dat de startup zelf nog moet doen. Het is een kleine investering in tijd, die zich in geld zeker zal uitbetalen. ‘

Kunnen startups de onderhandelingen niet beter uitbesteden om de beste deal eruit te halen?

‘Dat is inderdaad een mogelijkheid. Ik heb zelf ook namens startups met investeerders om tafel gezeten. Maar je merkt toch dat een investeerder jou als startup serieuzer neemt als je je eigen boontjes kunt doppen. Als je hulp nodig hebt bij de onderhandelingen, zou ik ervoor kiezen om de waardebepaling en onderbouwing samen met een adviseur te doen, maar de gesprekken zelf in te gaan.’

Hoe vond je het om les te geven bij BeStart?

‘Dit was de tweede keer, ik heb in de vorige jaargang ook bij BeStart lesgegeven. Tijdens de sessie hebben we samen een eerste inventarisatie gedaan van de waarde van de individuele startups. Heel leuk om te doen. Startups geven mij de goede soort energie. Ik heb in een vorige startup veel met overheden en gemeenten gewerkt en daar ben je bezig met de koek verdelen: je probeert zoveel mogelijk risico op andermans bord te leggen. Bij startups ben je zelf de koek aan het bakken. Dat vind ik mooi.’

Heb je nog vragen voor Joachim? Je kunt hem bereiken via joachim@venturevalue.com. Uiteraard nodigen we hem volgend jaar weer uit om te komen :-).

Joachim Blazer

Founder Venture Value

Check out The #1 Guide to Startup Valuation: https://amzn.to/2Bkl269

Blog: Hoe je team je startup kan maken of breken

Ik heb in het verleden veel mensen aangenomen en daarbij zo’n beetje alle fouten gemaakt die je kunt maken. Ik werkte in snelgroeiende bedrijven, had opeens geld en moest als een gek mensen aan gaan nemen om de groei gaande te houden.

Natuurlijk is de neiging dan groot om snel te reageren op wat er voorhanden is en daarbij een oogje dicht te knijpen als het om kwaliteit of om je criteria gaat. Je neemt al snel iemand aan die je kent, of iemand die zichzelf goed kan verkopen zonder de referenties te checken. Óf iemand die niet aan je profiel voldoet, maar wel een uitstekende indruk maakt. Niet altijd verkeerde keuzes, maar wel als blijkt dat die persoon toch niet precies brengt wat je organisatie op dat moment nodig heeft.

De eerste prioriteit is het team

Omdat het hier om mensenwerk gaat zijn fouten onvermijdelijk. Je kunt je nu eenmaal vergissen in iemand anders en iemand kan andere kanten van zichzelf laten zien in een werksituatie dan in een sollicitatie. Toch is er meer systeem mogelijk dan ik vroeger dacht. En bij een startup, waar je veel vraagt van mensen, en waar mensen de belangrijkste resource zijn, zijn de keuzes met wie je het bedrijf bouwt van levensbelang. Niet voor niets kent iedereen het cliché van de investeerder: de eerste prioriteit is het team.

Hoe maak je dan wel de juiste keuzes voor je organisatie? Waar moet je rekening mee houden? Een paar uitstekende bronnen als het om je team en je aannamebeleid gaat vind ik:

  • Who: the A method for Hiring van Geoff Smart en Randy Street
  • The Founders Dilemma’s’ van Noam Wasserman
  • Measure what matters van John Doerr
  • Het Aristoteles project van Google.

In dit blog zal ik kort de belangrijkste take-aways hiervan behandelen.

1. Ga je voor controle of ga je voor groei?

Ondernemers komen er in allerlei soorten en maten, maar er is een wezenlijk verschil tussen een perspectief op lange termijn en korte termijn. Vind jij jouw onderneming zo mooi dat je je er over 20 jaar nog aan ziet werken? Dan is het belangrijk dat je niet te veel invloed afstaat aan investeerders. Daarnaast moet je goede mensen aannemen, maar ook mensen die je aardig vindt en die jou als autoriteit in het bedrijf zien. Je wilt immers de controle houden over de ontwikkelingen in je bedrijf.

Is het je doel om zo snel mogelijk te groeien en geld te verdienen? Dan heb je meer belang bij co-founders die (een deel van) de beslissingen van je overnemen en je aanvullen op de capaciteiten waar jezelf minder sterk bent. De mensen die je aanneemt hoeven niet per se aardig te zijn, of goedkoop, maar wel steengoed in hun vak. Over 5 jaar ben jij namelijk weer weg en heb je een ijzersterke onderneming neergezet die het zonder jou ook wel af kan.

Kiezen voor controle leidt over het algemeen tot iets minder waarde creëren, maar je kunt nog steeds een prachtig bedrijf bouwen met een co-founder die bij je past. Kiezen voor groei betekent openstaan voor externe investeringen en daarmee controle opgeven, om zo hard mogelijk te kunnen groeien. Wasserman ontdekte interessant genoeg dat bedrijven die in hun beslissingen switchen op deze as minder succesvol zijn dan bedrijven die aan één kant van de as blijven zitten. Het maakt niet uit waar je precies op de as zit, maar wees er wel consequent in. Dat zet tot denken wie jij eigenlijk als ondernemer bent.

De dimensie van controle versus groei is maar een van de vele dimensies die Wasserman in zijn boek The founder’s dilemmas beschrijft. Een mooie samenvatting van dit, nogal academisch geschreven, boek vind je hier: https://tech.co/founders-dilemmas-noam-wasserman-2013-10.

2. Hoe neem je mensen aan?

Als je dan mensen zoekt, is het belangrijkste werk het opstellen van het profiel van de persoon die je zoekt. En daar wringt vaak de schoen. We zeggen vaak kwalitatieve zaken als ‘de operationele processen stroomlijnen’ of iets dergelijks, zonder uit te leggen wat we daarmee bedoelen. Probeer in ieder profiel op zijn minst op te nemen wat je bedoelt, met behulp van specifieke metrics. Doe dat in 4 of 5 punten, maak ze allemaal specifiek en gebruik een termijn van 1 – 3 jaar. Dit helpt op allerlei niveaus: allereerst moet je zelf bedenken wat je bedoelt met ‘operationele processen stroomlijnen’. Wanneer is iemand daarin geslaagd? Als je dat weet, kan je er vervolgens met kandidaten ook beter over communiceren. Verder kan je in je gesprekken met kandidaten nagaan of er aanwijzingen zijn in hun resumé die erop wijzen dat ze inderdaad gekwalificeerd zijn voor de baan.

Tot slot, als je iemand aanneemt is beter te volgen of die persoon aan je verwachtingen voldoet. En vergeet de loze kwalificaties als communicatief en teamspeler, tenzij je er echt op selecteert. Ooit iemand gezien die het omgekeerde wil? De beste developer hoeft niet de meest communicatieve persoon te zijn. De beste sales persoon is niet altijd de beste teamspeler. Gebruik deze kwalificaties alleen als je ze ook echt gebruikt als criterium.

3. Teamwork

Een andere uitstekende bron om naar te kijken bij het samenstellen van je team is project Aristoteles van Google. Google onderzocht wat de belangrijkste succesfactoren zijn bij het samenstellen van teams en dat deden ze, uiteraard, op basis van ongelofelijk veel data. Het lijken open deuren, maar het blijkt in de praktijk niet zo vanzelfsprekend als het lijkt.

  1. Veiligheid: teamleden moeten elkaar vertrouwen en zich veilig genoeg voelen om dingen uit te proberen en fouten te maken.
  2. Betrouwbaarheid: de teamleden leveren op tijd en op de juiste manier hun werk op.
  3. Er is structuur en helderheid met betrekking tot de taken en doelen op individueel en teamniveau.
  4. Betekenisverlening: teamleden zien hun werk als betekenisvol. Dit perspectief is individueel, en dus voor eenieder anders. Om ervoor te zorgen dat mensen hieraan toekomen, is het nodig dat jij als leidinggevende dit individuele perspectief begrijpt.
  5. Impact: ieder teamlid levert een duidelijke en zichtbare bijdrage aan de organisatiedoelen.

En als je dan je team hebt, wat dan? Hoe zorg je ervoor dat iedereen op een efficiënte en transparante manier werkt aan hetzelfde doel? Het boek “Measure what matters” van John Doerr vind ik een must-read op dit terrein. Het beschrijft de methode van objectives and key results (OKR), oftewel doelstellingen en resultaten, die door veel bedrijven wordt gehanteerd. De kern van deze methode is dat je met elkaar vaststelt welke meetbare resultaten de komende periode nodig zijn om de doelstellingen van de organisatie te behalen. Ook worden de onderlinge afhankelijkheden in kaart gebracht, waardoor teamleden hun taken niet als vrijblijvend zien maar de volle verantwoordelijkheid nemen voor hun werk. Ook hier geldt weer: wees specifiek. Zonder getal is het geen key result.

De OKR-methode is een investering voor je bedrijf, want je moet steeds opnieuw tijd investeren om de gewenste doelstellingen en resultaten met je teamleden te bespreken. Is je bedrijf hard aan het groeien? Dan zou ik zeggen: lees dit boek. Je zult er echt waardevolle kennis en inzichten aan overhouden die je helpen met het nemen van de juiste beslissingen.

Conclusie

Als er één ding bijzonder is aan het hebben van je eigen organisatie is het wel dat je het zelf bouwt. Er zijn onnoemelijk veel zaken waar je geen controle over hebt, maar wat je wel kunt beïnvloeden is je team en je cultuur. Dus: maak er je eigen feestje van. Ook al ben je overweldigd door wat er op je af komt: investeer in het aannemen van het juiste personeel. Laat je niet leiden door wat er toevallig op je pad komt maar stel een profiel op van belangrijkste kwaliteiten en eigenschappen die je nodig hebt en ga er actief naar op zoek. Goed personeel is namelijk onbetaalbaar. En dat is een goede leider trouwens ook.

Vragen over dit blog? Neem gerust contact met me op.

Hans Westerhof
hans@bestart.nl
Startup coach bij BeStart

Blog: Een duurzame startup – niet voor watjes

We kennen ze allemaal. De mythische verhalen uit Silicon Valley over startups die in korte tijd de wereld veroveren. Denk maar aan Whatsapp, Facebook en Instagram die na een korte tijd opbouwen van een paarmansbedrijf tot een miljardenbedrijf uitgroeiden. We noemen dit ook wel het hockeystick effect, waarbij het rendement van een bedrijf na een korte tijd sky high de lucht in schiet.

Wat zou het toch mooi zijn als we tussen die prachtige verhalen meer over denderende successen uit Nederland zouden lezen. Zoals het betalingsplatform Adyen dat inmiddels miljarden waard is. Hoe komt het dat we met het uitstekende Nederlandse startup klimaat niet vaker in dit lijstje voorkomen met onze duurzame startups? Ik denk dat dit met een aantal zaken te maken heeft.

Dynamische markt

Hockeystick effect

Het hockeystick effect, waarbij de resultaten na een relatief korte periode sky high de lucht in vliegen.

In de eerste plaats moet je, om heel snel te kunnen groeien, in een dynamische markt opereren. Dat is een markt die snel groeit en/of waar veel ruimte voor innovatie is. Bedrijven als Whatsapp en Instagram bestormden met hun apps het smartphone landschap op een moment dat het nog nauwelijks ontwikkeld was. Dat geeft een enorme potentie om snel te groeien. Tel daarbij op dat je in de software relatief weinig kosten hoeft te maken en de basis voor mooie succesverhalen is gelegd.

Voor bedrijven in de cleantech (technologie die bijdraagt aan milieu of energiebesparing) is de puzzel wat ingewikkelder. Het grote verschil is dat zij zelden software ontwikkelen, maar hardware. Om op een slimme manier energie op te wekken, water te zuiveren of grondstoffen uit afvalstromen te halen, moet je hardware ontwikkelen. En die hardware verkoop je aan klanten die opereren in een bestaande markt en hun werkwijze vaak al tot in de punten en komma’s hebben uitgewerkt. Denk aan de afvalketen, water, energie, agro, food, grondstoffen, overheid en bouw. Ook al kom je als startup met een prachtig innovatief idee: inbreken in de bestaande supply chain van potentiële klanten is een stuk lastiger dan een lege softwaremarkt bestormen. Je moet het doen in het tempo van je klant en daar heb je weinig controle over.

Financiële condities

Groen geldDit heeft ook gevolgen voor de financiële condities waarin duurzame startups opereren. Beginnende bedrijven kunnen niet naar de bank voor een lening, omdat ze geen onderpand hebben in de vorm van omzet of assets. Dat is veel te risicovol voor een bank. Daarom zijn startups voor hun investeringen vooral afhankelijk van venture capital fondsen. Dit soort investeerders stoppen hun geld alleen in bedrijven waarvan ze een snelle groei verwachten. Dat moeten ze wel, omdat hun fonds anders onvoldoende rendement oplevert voor hun klanten. En wij willen er toch allemaal op kunnen vertrouwen dat er voldoende geld in onze pensioenpot zit…

Hoewel er genoeg groeikansen zijn in Nederland, ook voor duurzame startups, is de groeisnelheid niet te vergelijken met die van startups die bijvoorbeeld apps maken voor de iPhone. Hierdoor is de hoeveelheid geld, die voor deze groene startups beschikbaar is, een stuk geringer.

Nieuwe lente voor cleantech investeringen?

Gelukkig er is ook goed nieuws. Er zijn tekenen van een nieuwe lente voor cleantech investeringen. Volgens dit rapport van StartupDelta haalden groene startups in Nederland in 2017 gezamenlijk voor 113 miljoen euro aan durfkapitaal op. In 2014 was dat nog maar 10,8 miljoen.

En dat zou wel eens iets te maken kunnen hebben met de accelerator programma’s die er zijn voor startups. Een accelerator – zoals bijvoorbeeld Bestart – helpt startups op een gestructureerde manier bij het verkennen wat de meest kansrijke opties in de markt zijn. We geven tools om data te verzamelen, analyses te maken, hypotheses te testen, met potentiële klanten te praten en uit te vogelen waar de behoefte echt ligt. We begeleiden bij het verkennen van nichemarkten, geldende regelgeving, intellectueel eigendom, subsidies, aanbestedingsprocedures, launching customers en organisatorische vraagstukken.

BeStart is een unieke accelerator

Vol goede moed aan de slagWat BeStart in mijn ogen bijzonder maakt ten opzichte van andere startup accelerators, is dat we ons specifiek richten op de circulaire economie en de moeilijke omstandigheden die ik zojuist heb beschreven. Uiteraard kunnen wij als coaches niet veel veranderen aan de trage markten en de venture uitdagingen waarin onze startups zich begeven. Maar we kunnen startups wel de gereedschappen, vaardigheden èn het netwerk geven om hier zo slim mogelijk in te stappen. Met slim bedoel ik ook snel. Kom je er tijdens de customer discovery achter dat jouw idee niet een probleem van een klant oplost? Mooi. Liever vroeg dan laat. Dan kun je het namelijk nog een keer proberen.

Verder is het uniek dat we ons op Noord-Nederland (Groningen, Friesland, Drenthe) richten. Er is geen plek in Nederland waar meer commerciële dynamiek is rond de circulaire economie dan hier. Dat geeft mogelijkheden die elders in Nederland niet bestaan. Als startup in BeStart heb je toegang tot een netwerk van partijen in de regio die op zoek zijn naar innovaties. Daardoor schakel je direct met de juiste mensen op het juiste niveau en dat scheelt enorm veel tijd.

Verder kennen we de weg naar instanties, samenwerkingsverbanden en regelingen die financiering beschikbaar stellen voor cleantech initiatieven. In Noord-Nederland zijn er veel overheidsregelingen om groene startups op weg te helpen. Dat maakt echt een groot verschil.

BeStart draagt bij aan het succes van startups

In de afgelopen drie jaar heb ik gezien dat BeStart prachtige resultaten kan opleveren. Kijk bijvoorbeeld naar Sensileau Sensor Platform, dat bij BeStart een mooi business model ontdekte en inmiddels hard groeit met het platform. Nog een voorbeeld: Foamplant ging zich door BeStart meer focussen op een kansrijke nichemarkt in bio-afbreekbaar plastic. Inmiddels timmert het bedrijf aan de weg vanuit een nieuwe professionele productielocatie. Natuurlijk gaan alle credits naar deze startups zelf, maar ik vind het wel mooi dat wij daar vanuit BeStart een bijdrage aan mogen leveren.

Niet voor watjes

Al met al is een cleantech startup beginnen echt niet voor watjes. Je zou ook kunnen zeggen: ondernemerschap blijft iets voor optimisten. Je moet een lichte vorm van zelfoverschatting hebben om eraan te beginnen en al helemaal in de circulaire economie. Daar staat wel tegenover dat geld verdienen èn maatschappelijke impact hebben het leukste is dat er is. En gezien de gestage stroom van circulaire startups die zich aanmelden voor BeStart, ben ik niet de enige die er zo over denkt.

Frans Nauta
Coach BeStart
Founder ClimateLaunchpad

Frans Nauta

Blog – Hoe je als startup Intellectual Property voor je laat werken

Een blog van Gijs van Hoorn, RVO, Adviseur Intellectueel Eigendom Noord-Nederland. Gijs gaf in het BeStart 3 programma een interessante lezing over het octrooi. 

Als duurzame startup is bijna een van de eerste dingen waar je aan denkt: intellectueel eigendom. Hoe zorg je ervoor dat niet iemand anders er met jouw unieke idee of product vandoor gaat? Het is heel verstandig om je deze vraag te stellen en de noodzakelijke maatregelen te nemen. Maar wist je dat je Intellectual Property ook op andere manieren kunt gebruiken? In dit blog leg ik je uit wat Intellectual Property is en hoe je het beschermt, maar ook hoe het je kan helpen om jouw businessmodel nog scherper te maken.

Intellectual property is jouw eigendom

Jouw idee, jouw product en jouw werkwijze verschillen wettelijk gezien eigenlijk niet zoveel van de materialen die je aanschaft of de machines waarmee je je producten maakt. Het is je bedrijfsmiddel, jouw ‘key resource’ en jouw eigendom! We noemen het intellectueel eigendom of Intellectual Property (IP), vanwege de creatieve kant van de mens. Je kunt een intellectueel eigendom meestal niet ‘vasthouden’, omdat het juist gaat om een unieke werkwijze of een creatief idee. Voorbeelden van intellectueel eigendom zijn:

  • een idee dat je uitwerkt, dat concreet wordt en tot expressie wordt gebracht;
  • de merknaam van je bedrijf of van je product;
  • je handelsnaam;
  • een innovatieve werkwijze.

Van je intellectuele eigendom bepaal jíj de voorwaarden waaronder ermee gewerkt mag worden. Soms wordt het automatisch je eigendom, soms moet je dit eerst registreren. Auteursrecht bijvoorbeeld, dat heb je meteen op het moment dat je iets creatiefs ontwikkelt. Denk aan muziek, de layout van een website of een logo. Wel een aandachtspuntje: hoe toon je aan dat jij het was die het heeft gemaakt? Voor bijvoorbeeld een merknaam van je product of je inventieve werkwijze geldt wat anders. Dat moet je registreren. En daarbij geldt, wie het eerst is, krijgt het. Meer informatie over de verschillende IE-rechten vind je op de site van RVO.

Is een octrooi of patent altijd handig?

Dit betekent niet dat je alles klakkeloos moet beschermen met een octrooi of patent (wat hetzelfde is). Nee, je maakt handige keuzes waarmee je bedrijf slim en snel innoveert. Belangrijk is dat het IP jouw businessplan versterkt. Een octrooi op je vernieuwende techniek kost bijvoorbeeld een aardige duit. Kun je de investering hierin terugverdienen door een hogere prijs te vragen? Of gebruik je je technologische voorsprong op de concurrentie, waardoor je je niet hoeft te beschermen en een lagere marktprijs kunt vragen?

Daarnaast wordt van een octrooi de inhoud gepubliceerd. Zo kan iedereen precies zien wat je beschermt en hoe het werkt. De handhaving van je octrooi moet je zelf doen. Er is geen politie of een andere organisatie om jouw recht te doen gelden. Als er sprake is van misbruik of een inbreuk, dan moet je dat zelf signaleren en de nodige stappen ondernemen om het te stoppen. Als het gaat om een ver land, neem China, is dat nog niet zo makkelijk om te doen. En als je het niet handhaaft, heb je niets aan je recht. Wil je hieraan beginnen of kun je het beter geheimhouden?

Bescherming van jouw IP

Door je intellectuele eigendom te registreren, zorg je voor de feitelijke bescherming van jouw IP. Dit kun je doen in de vorm van een octrooi en merk, of je kiest voor het bedrijfsgeheim. In beide gevallen is het zaak om actief maatregelen te nemen. Alleen je mond houden is voor een bedrijfsgeheim niet voldoende. In het geval van een octrooi heb je vaak te maken met een flinke investering, die je alleen wilt doen als je het ook verwacht terug te verdienen. Dat kan op een paar manieren, waaronder de volgende:

  • Je houdt een monopoliepositie op de markt, waardoor je een hogere marge weet te realiseren.
  • Je kunt anderen stimuleren om voor jou deelmarkten te bereiken via een licentie.
  •  Samenwerken met anderen – open innovatie – je brengt je IP in. Dan is heel duidelijk wat jouw waarde is.
  • Het is een onderpand dat handig kan zijn voor het verkrijgen van financiering van een bank of een venture capitalist.

Intellectueel eigendom is dus in de eerste plaats een bescherming voor jou als startup, om ervoor te zorgen dat anderen er niet met jouw unieke bedrijfsaspecten vandoor gaan. Maar je kunt er als startup ook handig gebruik van maken!

Waarom zou je het wiel opnieuw uitvinden?

Ben je bijvoorbeeld bezig met een technische innovatie? Dan wil je vast graag weten of je wel echt de eerste bent. Er is in de wereld al ontzettend veel bedacht en vastgelegd. Dat kun je achterhalen via Google, vakbladen of experts. Maar er zijn ook octrooidatabanken met op dit moment meer dan 100 miljoen publicaties. Hierin zijn werkwijzen beschreven, die je niet via andere bronnen kunt vinden en ze zijn ook nog eens gratis beschikbaar.

Het is slim om deze bron ook te gebruiken, want wie weet of er in Taiwan of Zuid-Afrika een bedrijf is dat precies jouw oplossing al heeft bedacht? Of (worst case) een betere versie. Misschien is het zelfs al op de markt gebracht. Of ze hebben het geprobeerd, maar het is jammerlijk mislukt. Van al deze informatie kun je ontzettend veel leren:

  • Je voorkomt dat je iets uitvindt dat al ontwikkeld is.
  • Je voorkomt dat je inbreuk maakt op IP-rechten van anderen.
  • Je kunt je idee verrijken met bestaande ideeën.
  • Je kunt de informatie gebruiken voor je businessplan en je markt.

Met octrooi-informatie kun je tijdig je businessplan en je innovatieproces bijsturen en je ontwikkelkosten zo effectief mogelijk inzetten. Dus: gebruik het!

Advies nodig over de bescherming van jouw intellectuele eigendom?

Ik help je graag! Neem contact met me op via onderstaande gegevens.

Gijs van HoornGijs van Hoorn
gijs.vanhoorn@rvo.nl
06-31772456

Adviseur Intellectueel Eigendom Noord-Nederland
Octrooicentrum Nederland
RVO – Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Octrooicentrum Nederland
Octrooicentrum Nederland geeft voorlichting over IP: de vormen, de voor- en nadelen ervan, hoe je slim kunt zoeken in databanken, handig samenwerken en hoe je IP strategisch kunt gebruiken. Dit kan in een gesprek, je kunt workshops bijwonen en we geven hulp bij het zoeken in octrooidatabanken. Dit alles is gratis en onder geheimhouding.

Blog – Through the looking glass

Het start vaak met een goed idee: een mooie technologie die je tegen het lijf loopt of beter nog, zelf ontwikkeld hebt. Of soms is het inderdaad alleen een idee over een product of dienst waarvan je weet dat je het ook kunt bouwen, soft- of hardware. Wie wil er nu geen stroomopwekkende ramen? Welke zonnepanelen maker wil er geen betere lamp om zonnepanelen te testen? Jij weet dat je het kunt maken, dus vooruit met de geit. Samen met een of twee co-founders (ja, een team is beter!) ga je aan de slag. Op kleine schaal had je al bewezen dat het werkt, maar het blijkt nog geen sinecure om het product naar de volgende fase te brengen. Het kost meer tijd dan gedacht en … ook meer geld. Veel reserves hebben je als team niet. Wel veel brains, dat zit wel goed. Maar geld, daaraan heb je als startup altijd een tekort. Daarom heb je een investeerder nodig. Toch?

Investeerder vinden

In de droomversie van dit sprookje vind je die investeerder, die zwarte zwaan die bereid is om te investeren in verdere productontwikkeling zonder dat je klanten klaar hebt staan. Een investeerder die dat ook nog eens tegen heel redelijke waardering en voorwaarden doet. Gewoon, omdat hij of zij in je gelooft.

In de echte wereld blijkt het vaak moeilijker om zo iemand te vinden. Je pitcht en presenteert je suf, drinkt koffie met geïnteresseerde partijen tot je een ons weegt, maar dat geld komt maar niet op de bank. Andere variant van dit verhaal: je raapt je eigen spaargeld bij elkaar, neemt een persoonlijke lening en vraagt familie en vrienden om ook een bijdrage te leveren. Deze variant is gevaarlijker: wel geld op de bank dus je kunt door. De volgende iteratie van je product kan worden gemaakt. En al valt het onderweg tegen, na 6 maanden is de volgende versie gereed. Bijna verkoop klaar! Trots laat je je product zien aan wie maar geïnteresseerd is. Toch komen de orders maar niet binnen. De bodem van de portemonnee is weer in zicht en familie en vrienden beginnen bezorgd te kijken ….

Marktrisico

Er zijn maar weinig producten die zichzelf verkopen. Eigenlijk zijn de enige goede voorbeelden van producten zonder marktrisico die ik ken medicijnen. Als er een succesvol medicijn op de markt komt trekken patiënten het uit je handen. Voor de rest van de ondernemers komt dat niet vaak voor. De telefoon gaat niet meteen rinkelen en na een presentatie op een congres stromen de orders niet binnen. Klanten vinden is werk, hard werk. Om iets te bouwen dat goed aansluit bij de behoefte van je klant, moet je heel goed weten wat die klant nodig heeft. Hoe goed je daar ook over nadenkt er is maar een manier om er echt achter te komen.

Zoektocht naar je klant

Dus stap net als Alice in Wonderland door de spiegel, van de wereld van jouw bedrijf en product naar die aan de andere kant van de spiegel: die van je klant. Vergeet voor nu wat jij aan het doen bent, wat jij aan het maken bent en verdiep je in de wereld van je klant. Je zult vaak zien dat de klant die je op het oog hebt niet de klant is aan wie je als eerste verkoopt. En dat wat je denkt dat je klant nodig heeft, niet precies is wat je had gedacht. Pas als je dat begrijpt, en pas als je commitment hebt gekregen van een klant op wat jij aan het maken bent moet je dat geld – van jezelf, familie, vrienden of investeerders – gaan uitgeven aan het maken van je product. Zodat je zeker weet dat je iets maakt waaraan behoefte is. Daarom sturen we je in het BeStart programma heel snel de deur uit, niet om verder te werken aan je product, maar in een zoektocht naar je klant.

Iets voor jou? Kom dan op 11 december 2017 om 16.00 uur naar de Kanselarij in Leeuwarden.

Hans Westerhof

Coach BeStart

Blog – Benut je kansen

Op veel plekken in de wereld proberen bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen te werken aan innovatie. In deze zogenaamde Triple Helix aanpak is de ambitie doorgaans om innovatie en economische groei te bevorderen. Van een afstand lijkt dat soms ingewikkeld en ambtelijk, maar in de praktijk werkt dit vaak verbazingwekkend praktisch en effectief.

Zo ook op WaterCampus Leeuwarden. Vanaf 2003 werken hier steeds meer bedrijven (nu zo’n 200 vanuit de hele wereld), kennisinstellingen (nu zo’n 30 uit heel Europa) en diverse overheden (de EU, het Rijk, Friesland en Leeuwarden) met elkaar samen aan kennisontwikkeling, innovatie, exportkansen en het oplossen van de mondiale wereldwateruitdagingen. En natuurlijk aan nieuwe bedrijvigheid op het gebied van watertechnologie.

Triple Helix aanpak gericht op de watertechnologiesector

WaterCampus is uitgegroeid tot de Europese draaischijf van onderwijs, onderzoek, innovatie en ondernemerschap op het gebied van de watertechnologie. Een plek waar alles en iedereen samenkomt en waar bedrijven op vele manieren worden gefaciliteerd, van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek tot exportondersteuning. De Triple Helix aanpak van WaterCampus is specifiek gericht op de watertechnologiesector, die gekenmerkt wordt door relatief veel kennisintensieve mkb-bedrijven met de ambitie wereldmarktleider in niches te worden. Ook zijn veel eindgebruikers (klanten!) bij het innovatie-ecosysteem aangesloten (drinkwaterbedrijven, waterschappen, vele industrieën).

Dit alles maakt WaterCampus ook de ideale geboorte- en opgroeigrond voor nieuwe waterbedrijven. Al 50 nieuwe bedrijven zijn op en rond WaterCampus ontstaan of gevestigd in de afgelopen 15 jaar. Daarbij op vele manieren geholpen door de betrokken overheden, kennisstellingen en bedrijven (onder andere via Bestart).

Vanuit de Triple Helix aanpak wordt namelijk helder onderkend dat een startend bedrijf een van de beste en snelste instrumenten is om van een idee tot een daadwerkelijke innovatie te komen. En dat starters de sleutel zijn voor de ontwikkeling van een nieuwe kenniseconomie. Triple Helix partners hebben dus starters nodig om hun doelen te bereiken. Starters kunnen daar op hun beurt enorm van profiteren.

Hulp bij het maken van een succesvol businessplan

Wees dus als starter slim en zoek naar de Triple Helix partijen die in jouw sector actief zijn. Sluit je op een voor jou passende manier bij hen aan en profiteer van de kansen die ze je bieden. Van snelle toegang tot ervaren ondernemers, hoogleraren, studenten, beleidsmakers en bestuurders tot passende onderzoeksfacilteiten, kantoorruimte en subsidieprogramma’s. Op veel terreinen kunnen en willen anderen je helpen bij het succesvol maken van je businessplan. Niet alleen omdat zij het inspirerend vinden om met startende ondernemers te werken, maar zeker ook omdat zij dat nodig hebben voor het bereiken van hun eigen doelen. Zoek dus die synergie en profiteer daar maximaal van!

Johannes Boonstra

Lid raad van bestuur Wetsus

Bestuurslid BeStart

Blog – To share or not to share?

Henry Chesbrough publiceerde in 2003 zijn boek “Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology”. In dit boek beschrijft hij hoe het bedrijfsleven een transitie heeft doorgemaakt van een gesloten naar een meer open manier van innoveren. Sinds de verschijning van dit boek is de populariteit van open innovatie bij het gevestigde bedrijfsleven sterk toegenomen.

Open versus gesloten innovatie

In het traditionele innovatieproces vond de productontwikkeling en het op de markt brengen van nieuwe producten binnen de muren van de organisatie plaats. Verschillende factoren hebben er echter toe geleid dat dit concept steeds lastiger vol te houden werd. Denk bijvoorbeeld aan de beschikbaarheid en mobiliteit van hooggeschoold personeel. Niet alleen is er veel kennis buiten de R&D-labs, deze kennis wordt door medewerkers ook steeds vaker meegenomen naar andere werkgevers. Tegelijkertijd wordt kennis ook op andere manieren steeds makkelijker en sneller en ook wereldwijd gedeeld. Kortom, het wordt steeds lastiger om kennis als organisatie af te schermen.

Toename durfkapitaal

Tegelijkertijd is de hoeveelheid durfkapitaal de laatste jaren sterk toegenomen wat tot een enorme opkomst van start-ups heeft geleid. Ook zie je dat bedrijven hun medewerkers mogelijkheden bieden om ideeën buiten het bedrijf verder te ontwikkelen (spin-offs). Het gaat hierbij met name om ideeën die niet direct passen maar wel raken aan de strategie van een bedrijf. Een mooi voorbeeld is ASML, ooit een spin-off van Philips.

Patenten zijn kostbaar en tijdrovend

Veel startende ondernemers realiseren zich dat ze zonder hun kennis te delen niet succesvol zullen zijn bij de ontwikkeling van hun organisatie. Tegelijkertijd zien ze dit ook als belangrijkste risico voor hun onderneming. Het beschermen van kennis, bijvoorbeeld via een patent, is erg kostbaar en tijdrovend. Startups hebben geen hele batterij aan juristen klaar staan om ervoor te zorgen dat hun positie beschermd is.

To share or not to share. Dit is een belangrijk dilemma waar helaas geen eenduidig antwoord op te geven is. Tegelijkertijd is het een dilemma dat alle startups zullen herkennen. Logischerwijs is dit een van de onderwerpen die aan bod komt binnen het BeStart programma. Enerzijds in de kennis sessies waar verschillende opties uiteen gezet wordt en anderzijds tijdens de individuele coaching waar, als daar behoefte aan is, specifiek voor jouw onderneming de strategie uitgezet kan worden.

Wil je ook deelnemen aan BeStart? Dat kan. Op 11 december 2017 organiseren we om 16:00 in de Kanselarij een moment om kennis te maken met (oud-)deelnemers, coaches en ons bestuur. Tot dan?!

Ronald Wielinga

Programma directeur BeStart